Als ouder word je soms overspoeld met adviezen over schermtijd, leeftijdsgrenzen en geschikte apps. De ene bron zegt dat een kind van 12 best een TikTok-account kan hebben, de andere waarschuwt juist dat het beter is om te wachten tot 16. Wie moet je geloven? En hoe vertaal je die regels naar jouw eigen gezin?

De waarheid is: er bestaat niet één juiste leeftijd of één vaste regel. Maar er zijn duidelijke richtlijnen die je kunnen helpen om keuzes te maken die passen bij de ontwikkeling van je kind. En geloof me: het is volkomen normaal als je het af en toe even niet weet. Je bent niet de enige ouder die worstelt met dit thema.

Het ene kind van 13 is niet hetzelfde als een ander kind van 13. Kijk daarom niet alleen naar de leeftijd, maar vooral naar de vaardigheid en weerbaarheid van je kind om met prikkels, groepsdruk en verleidingen om te gaan.

Sociale media: meer dan een leeftijd

Volgens de Europese privacywet (AVG) hebben kinderen onder de 16 toestemming van hun ouders nodig om hun gegevens te delen met sociale media. Toch hanteren de meeste platforms, zoals Instagram, TikTok en Snapchat, een minimumleeftijd van 13 jaar (volgens hun eigen beleid en de Amerikaanse COPPA-wet), maar de nieuwe Nederlandse richtlijn adviseert ouders kinderen pas vanaf ongeveer 15 jaar te laten starten met sociale media.

De Nederlandse richtlijnen benadrukken niet alleen schermtijd en leeftijden, maar vooral hoe je samen met je kind een gezonde digitale balans vindt. Focus op deze vier kernpunten:

• Verbinding & Vertrouwen: toon interesse in wat je kind online doet, zonder te oordelen.

• Mediawijs & Weerbaar: help je kind kritisch kijken naar online informatie, reclame en gedrag van anderen.

• Balans & Structuur: combineer schermtijd met buitenspelen, sporten en voldoende slaap.

• Eigen gedrag: geef zelf het goede voorbeeld door ook regelmatig schermpauzes te nemen.

De richtlijnen zijn er niet zomaar. Ze moeten kinderen beschermen tegen ongepaste inhoud, commerciële beïnvloeding en privacyrisico’s. Maar zoals elke ouder weet: het ene kind van 13 is niet hetzelfde als een ander kind van 13. Kijk daarom niet alleen naar de leeftijd, maar vooral naar de vaardigheid van je kind om met prikkels, groepsdruk en verleidingen om te gaan.

Tip: praat met je kind over wat er online gebeurt, niet alleen over wat wel of niet mag. Soms werkt het al om gewoon nieuwsgierig te vragen wat ze zien of leuk vinden. Ouders geven vaak aan dat dit soort gesprekken verrassend makkelijk en open verlopen als je ze zonder oordeel voert.

Games en PEGI: niet zwart-wit

Het PEGI-systeem geeft aan voor welke leeftijd een game geschikt is (3, 7, 12, 16, 18). Die symbolen zeggen iets over thema’s zoals geweld, angst of taalgebruik. Maar PEGI is geen wet: het is een hulpmiddel.

Een game met PEGI 12 kan voor de ene 11-jarige prima zijn, terwijl een ander er onrustig van wordt. Kijk dus goed naar de emotionele veerkracht van je kind, en speel eventueel eens mee. Zo leer je niet alleen wat er in de game gebeurt, maar ook wat je kind er zo leuk (of spannend) aan vindt.

Persoonlijk advies: ouders vinden het vaak prettig om te zien dat ze niet de enige zijn die af en toe “nee” zeggen of keuzes maken op basis van hun intuïtie. Het gaat erom dat je samen kijkt wat passend is, niet dat je perfect bent.

Telefoons en tablets: stap voor stap

Volgens het NJi, de WHO en het Trimbos-instituut geldt:

• Geen eigen smartphone in de onderbouw van de basisschool.

• In de bovenbouw kun je denken aan een eenvoudige telefoon zonder internet.

• Voor jonge kinderen: maximaal 1 uur per dag recreatief schermgebruik.

Niet omdat schermen “slecht” zijn, maar omdat kinderen in die fase nog volop oefenen met motoriek, concentratie en sociaal contact. Offline spel en bewegen blijven de basis.

Tip: kijk niet alleen naar de minuten, maar vooral naar de balans: wat doet je kind verder overdag, en hoe beïnvloedt het schermgebruik hun stemming, slaap en aandacht? Het is volkomen normaal als dit even zoeken is; elke familie vindt uiteindelijk een eigen ritme.

Big Tech en privacy: weten wat er speelt

Bedrijven als Meta, Google en TikTok verzamelen enorme hoeveelheden gegevens, ook van kinderen. Ze gebruiken die om gedrag te sturen, advertenties te tonen en gebruik vast te houden. Dat klinkt abstract, maar het raakt direct aan de vraag: wie heeft grip op het online leven van mijn kind?

Ouders kunnen veel doen: instellingen aanpassen, in-app aankopen blokkeren en privacy-opties checken via betrouwbare sites zoals Veiliginternetten.nl. Maar minstens zo belangrijk is om je kind te leren kritisch te kijken: wat is reclame, wat is echt, en waarom zie ik wat ik zie?

Persoonlijk weet ik dat het voor veel ouders spannend voelt om “controle los te laten” en hun kind verantwoordelijkheid te geven. Probeer het stap voor stap te doen, en blijf nieuwsgierig naar wat je kind online beleeft. Het gesprek openen zonder oordeel is vaak effectiever dan regels opleggen.

Het gaat om meer dan regels: de norm verandert

Wat ouders vaak niet realiseren, is dat we midden in een normverandering zitten. Waar het tien jaar geleden nog heel normaal was dat kinderen al op jonge leeftijd een smartphone kregen, ligt nu de nadruk steeds meer op bewust gebruik, begeleiding en balans. Sociale media, gamen en schermtijd zijn geen privékwesties meer; ze zijn onderdeel van hoe een hele generatie opgroeit en met elkaar communiceert.

Door samen met je kind te ontdekken wat passend is en door open gesprekken te voeren, draag je niet alleen bij aan het welzijn van jouw kind, maar help je ook langzaam de norm te verschuiven: van onbegrensd schermgebruik naar verantwoord, bewust en sociaal media- en gamegebruik.

Persoonlijk: het is geruststellend om te zien dat veel ouders deze bewustwording omarmen, en dat kleine keuzes, zoals gezamenlijke afspraken over schermtijd of kritisch kijken naar apps, daadwerkelijk bijdragen aan een gezondere digitale omgeving voor alle kinderen.

Tot slot: het gaat om groei, niet om perfectie

Mediaopvoeding is geen checklist die je kunt afvinken. Het is een proces van meebewegen, leren en bijstellen, net zoals kinderen dat doen.
Gebruik de richtlijnen als kompas, niet als wet. En wees mild voor jezelf: geen ouder heeft alle antwoorden, maar ieder gesprek over media is er één gewonnen.