Mediawijsheid als onderdeel van opvoeding én onderwijs

Mediawijsheid is meer dan een projectweek of gastles.

Het gaat over dagelijks oefenen met keuzes, gedrag en reflectie.
Wanneer leerlingen leren een bron te checken, nadenken over wat ze delen of stilstaan bij de impact van hun woorden online, bouwen ze aan vaardigheden die verder reiken dan het scherm.

Scholen kunnen dit op allerlei manieren verweven in hun onderwijs:

• in mentorlessen of burgerschapsonderwijs,
• in gesprekken over groepsdynamiek of pesten,
• of simpelweg in hoe leerkrachten zelf omgaan met digitale communicatie.

Door mediawijsheid te verbinden met bestaande thema’s, wordt het geen losstaand vak, maar een doorlopende leerlijn die leerlingen helpt bewust, sociaal en veerkrachtig te handelen — zowel online als offline.

Elke kleine interactie telt,  want leerlingen leren vooral door wat ze zien en ervaren, niet alleen door wat ze horen.

Mediawijsheid raakt bovendien aan thema’s die al een vaste plek hebben in veel scholen.
Neem bijvoorbeeld anti-pestprogramma’s zoals de KiVa-methode: gesprekken over respect, grenzen en groepsdruk krijgen extra betekenis als ook het online gedrag wordt meegenomen.
Een kwetsende opmerking in een klassenapp of een foto die wordt gedeeld zonder toestemming hoort net zo goed bij sociale veiligheid als wat er op het schoolplein gebeurt.

Ook bij relationele en seksuele vorming is de digitale wereld niet meer weg te denken.
Tieners ontdekken hun identiteit deels online en worden geconfronteerd met beelden, normen en verwachtingen die invloed hebben op hoe zij naar zichzelf en anderen kijken.
Thema’s als sexting, grenzen aangeven en respectvolle communicatie verdienen daarom een open gesprek in de klas — juist om jongeren te helpen onderscheid te maken tussen gezonde nieuwsgierigheid en schadelijke online invloeden.

Door mediawijsheid te verbinden met bestaande thema’s, wordt het geen losstaand vak, maar een doorlopende leerlijn die leerlingen helpt bewust, sociaal en veerkrachtig te handelen, zowel online als offline.